Ciklona Nađa (24.12.-26.12.2007.)

Ciklona Nađa na 500hPa

Ovogodišnja božićna ciklona pojavila se samo u višem sloju atmosfere, dok je u prizemlju prevlast imala snažna istočnoeuropska anticiklona. Ipak, jezgra hladnog zraka koja se spuštala s područja Baltika preko Njemačke sve do Jadrana ostavila je iza sebe kišan Badnjak i Badnju veče, a skoro posvuda u kopnenim krajevima Hrvatske donijela je pravi božićni ugođaj s nekoliko centimetara novog snijega. U početku je padala kiša koja se ledila na tlu, osobito u sjeverozapadnoj Hrvatskoj, uslijed nailaska nešto toplijeg zraka na oko 1000 metara nadmorske visine, na vrlo hladan prizemni sloj koji se danima hladio pod utjecajem snažnog anticiklonalnog polja. Nakon par sati od početka oborina one su prešle u snijeg, a palo ga je između 5 i 20 centimetara skoro posvuda u unutrašnjosti.  Uz obalu je padala kiša pri temperaturama od 5 do 12 Celzijevih stupnjeva.

Kratak sinoptički pregled ciklone Nađa: 

25.12.2007. 00z 

1000 hPa

850 hPa

700 hPa  

500 hPa

300 hPa

200 hPa  

Lifted index

Skew-t

Evo objašnjenja zašto je u mnogim krajevima unutrašnjosti u početku padala ledena kiša. Pogledajmo prognostički skew-t dijagram za Zagreb, za 7h, 24.12.2007 (cijeli možete vidjeti na ovom linku):

Bijelim smo vodoravnim linijama označili sloj zraka temperature više od 0°C (940 do 880 hPa). Plave linije označavaju temperaturu, dok je bijela debela krivulja prognozirana temperatura zraka po visini. Kao što je vidljivo sa slike, uz tlo je mnogo niža temperatura nego u naznačenom sloju, pa se oborina koja se u njemu rastopi, prolaskom kroz hladni prizemni sloj ohladi ispod ništice, i dodirom s tlom odmah ledi. Treba imati na umu kako je ovo prognostički dijagram slabe vertikalne rezolucije, pa ne može detaljno prikazati promjenu temperature s visinom. Ipak, prognoza ledene kiše se mogla postaviti bez problema iz ovakvog skew-t dijagrama.

Evo stvarne sondaže u 01h, 24.12.2007. u Zagrebu (Maksimir):

-----------------------------------------------------------------------------
   PRES   HGHT   TEMP   DWPT   RELH   MIXR   DRCT   SKNT   THTA   THTE   THTV
    hPa     m      C      C      %    g/kg    deg   knot     K      K      K 
-----------------------------------------------------------------------------
 1016.0    128   -3.3   -3.8     96   2.85      0      0  268.6  276.4  269.1
 1000.0    249   -4.7   -4.7    100   2.71    200      6  268.4  275.9  268.9
  979.0    415   -5.8   -5.8    100   2.54    215     10  268.9  275.9  269.4
  952.0    635   -7.3   -7.3    100   2.33    231     14  269.6  276.1  270.0
  941.0    727    2.4    2.4    100   4.86    238     16  280.4  294.0  281.2
  929.0    831    2.7    2.6     99   5.00    245     17  281.7  295.8  282.6
  925.0    866    2.8    2.7     99   5.05    245     17  282.2  296.4  283.0
  923.0    884    3.0    2.9     99   5.13    246     18  282.5  297.0  283.4
  866.0   1397    0.0   -3.7     76   3.37    264     21  284.6  294.4  285.2
  850.0   1546   -1.1   -2.1     93   3.87    270     21  285.0  296.2  285.6
  839.0   1650   -0.8   -1.2     97   4.19    275     21  286.3  298.5  287.1
  834.0   1698   -0.7   -0.8     99   4.35    273     21  286.9  299.5  287.7
  791.0   2120   -3.3   -3.3    100   3.81    255     17  288.6  299.7  289.2
  757.0   2469   -2.1   -5.9     75   3.27    282     13  293.5  303.4  294.1
  747.0   2574   -2.8   -6.3     76   3.20    290     12  293.9  303.6  294.4
  700.0   3087   -6.1   -8.5     83   2.89    250     16  295.7  304.6  296.2

Opet je vidljiv topao sloj, s temperaturama iznad nula Celzijevih stupnjeva, na visini između 945 i 870 hPa (720 i 1400 metara). Ispod njega nalazi se sloj vrlo niske temperature uz tlo, pri čemu je interesantno primjetiti ekstremno nagli skok temperature između 635 metara (-7.3°C) i 727 metara (+2.4°C). Ovakav raspored temperatura po visini, s oštrim prijelazom iz hladnog sloja u topliji pri penjanju uvis, karakterističan je za zimske anticiklonalne, vedre noći na kontinentu, kad se tlo tijekom noćnih sati intenzivno hladi dugovalnim zračenjem topline. 

Opširniji pregled na Crometeo forumu